Hoe de sloten in Nederland verdwijnen
Volgens de Volkskrant blijkt uit onderzoek dat er tussen 2017 en 2024 ruim dertigduizend sloten op boerenland zijn verdwenen. De krant schrijft: ‘Sloten zijn er niet voor niets. In natte tijden voorkomen ze natte voeten en bij droogte houden ze water vast. Veel plant- en diersoorten komen alleen voor in het grensgebied tussen gras en water. Zonder sloten verliezen oer-Hollandse landschappen hun karakter.’
In het artikel wordt verder toegelicht: ‘Dat boeren sloten dempen is niet vreemd: zonder sloot kunnen de steeds groter wordende landbouwmachines de akker makkelijker bereiken en is er meer ruimte om gewassen te planten of mest uit te rijden. Zelfs 5 procent meer land kan het verschil maken tussen een kwakkelende boerderij en een goedlopend bedrijf.’
Voor het dempen van sloten is vaak een vergunning nodig. Deze wordt lang niet altijd aangevraagd. In dat geval is het dempen illegaal. Gemeenten weten vaak niet dat sloten worden gedempt of letten niet op en zo gaat het ongemerkt van kwaad tot erger. Bovendien wordt het verbod om zonder vergunning sloten te dempen in het algemeen niet gehandhaafd. Kortom, een zorgelijke situatie.
Boeren kunnen belang hebben bij het dempen van sloten om (nog) efficiënter te kunnen werken. Het heeft echter gevolgen voor de biodiversiteit en het landschap; iets waar we zuinig op moeten zijn.
U kunt het volledige artikel uit de Volkskrant hier lezen.
Regio Waterland
Er zijn in regio Waterland verschillende voorbeelden van het (illegaal) dempen van sloten. Als een boer een sloot wil dempen moet hij daarvoor een watervergunning vragen aan het waterschap Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Dit vanwege de mogelijke gevolgen voor de waterhuishouding. Daarnaast dient vaak ook een vergunning te worden gevraagd aan de gemeente. Dat is logisch, omdat het veranderen van waterlopen onomkeerbare gevolgen kan hebben voor het karakteristieke landschap en de natuur.
Unieke verkavelingssloten
In bepaalde gebieden zijn de sloten al in de Middeleeuwen gegraven. Ze bepalen de verdeling van land in stukken, kavels geheten. Nederzettingen, verkaveling en bodemgesteldheid zijn nauw met elkaar verbonden en spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van cultuurlandschappen. Verkavelingspatronen zijn dus veelal eeuwenoud. Deze zijn onder meer in de gemeente Waterland door de provincie bestempeld als kernkwaliteit van het landschap. Een wijziging daarvan betekent een aantasting van de kernkwaliteit. De verkavelingspatronen zijn immers onvervangbaar en zijn daarom door de provincie beschermd.
De gemeente Waterland heeft gelukkig meer oog gekregen voor de bescherming van sloten. Zij heeft bijvoorbeeld vorig jaar geweigerd een vergunning te verlenen voor het dempen van een sloot op Marken zodat twee kavels konden worden samengevoegd. De gemeente vond dat daardoor het onregelmatige kavelpatroon van het kleipolderlandschap minder herkenbaar en aangetast zou worden.
Echter de gemeente verleende wèl achteraf een vergunning voor de aanleg van een nieuwe sloot door een weiland, het verbreden van sloten en het dempen van een deel van een sloot ten noorden van de Rozewerf op Marken. Stichting Mooi Marken en SBW konden de redenatie van de gemeente niet volgen en hebben daarom een bezwaarschrift ingediend.
De lichtblauwe streep geeft de nieuwe sloot op het perceel aan
Hoorzitting
Het bezwaarschrift is behandeld tijdens de hoorzitting van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Waterland op 10 maart jl. De agrariër verweet de stichtingen dat zij geen contact met hem hadden opgezocht. Volgens hem is de situatie alleen maar verbeterd. De stichtingen waren verrast door het verwijt. De werkzaamheden waren immers al uitgevoerd, ondanks het advies in de watervergunning om voor aanvang van de werkzaamheden een omgevingsvergunning bij de gemeente aan te vragen. Dit advies was door de agrariër volkomen genegeerd. Het landschap op Marken is echter van grote culturele waarde. Vanuit dit oogpunt is de nieuwe sloot geen verbetering. Integendeel.
De gemeente lichtte toe dat de nieuwe sloot slechts een toevoeging is. De oorspronkelijke vorm van het perceel zou beweerdelijk intact blijven. De stichtingen zijn het daarmee niet eens. Het perceel wordt immers door de nieuwe sloot in tweeën gedeeld. Het grootste perceel volgt niet langer de weg en nederzetting. De oorspronkelijke verkaveling is als gevolg daarvan op die plek per definitie aangetast. Bovendien is de kans groot dat de sloot langs de Rozenwerf langzaam zal verlanden.
De bezwaarschriftencommissie zal een advies uitbrengen aan het college van de gemeente Waterland. Dit college neemt vervolgens een besluit op bezwaar. Wij zullen u van de uitkomst in kennis stellen.
